QB61 Njoo Nami (Sehemu ya 1)
Kuumwa Haraka 61 – Njoo Nami (Sehemu ya 1)
Mpendwa wangu alizungumza, na akaniambia: “Inuka, mpenzi wangu, mzuri wangu na uondoke.”
Wimbo wa Nyimbo 2:10 NKJV
Tunapoanza juzuu ya pili ya “Injili Kulingana na Bibi Arusi”, hebu kwanza kabisa tuhakikishe tunabaki katika nafasi sahihi na kuweka mbele ya Bwana wetu Yesu Kristo kutuwezesha kupokea yote anayotamani kutoa. Hiyo inamaanisha zaidi ya akili zetu, ni mioyo yetu inayoonekana hapa, na zaidi ya kazi zetu ni mkao wa kupumzika pamoja naye ambao unahitajika ikiwa tunataka kusikiliza kwa makini sauti ya Bwana Arusi. Moja ya hatari za hila za kusoma ni kuridhika na kupanda kwa akili peke yake, bila mabadiliko ya moyo, lakini hapa ndipo mahusiano yetu na Neno yanapaswa kutupeleka, kwani maneno Yake hayawezi kueleweka kweli na akili isipokuwa yapandwa kwanza ndani ya moyo ambao umeandaliwa vizuri, hapo ndipo itatoa matunda ya kudumu. Hili lilikuwa somo la kudumu kutoka kwa Mfano wa Mpanzi (Math 13: 1-9, Luka 8: 4-8, Marko 4: 1-12) ambapo Yesu ananukuu Isaya akisema ‘hakika utasikia lakini hautaelewa kamwe, hakika utaona lakini hautambui kamwe. Kwa maana mioyo ya watu hawa imefifia, na kwa masikio yao hawawezi kusikia, na wamefunga macho yao, wasije wakaona kwa macho yao na kusikia kwa masikio yao na kuelewa kwa mioyo yao na kugeuka, nami ningewaponya.’ Mathayo 13:14,15. Hapa Yesu anataja vitivo vitatu: jicho, sikio, na moyo. Ingawa tunaweza kuona kwa macho yetu na kusikia kwa masikio yetu, ni kwa moyo ambao tunaelewa. Bado zaidi ya hii, hali ya mioyo yetu itaamua jinsi tunavyoona na jinsi tunavyosikia.
Ingawa hii ni kweli, akili zetu pia huamua jinsi tunavyoona na kusikia. Nina hakika sote tunajua changamoto hizo za udanganyifu wa macho tunapopewa jukumu la kutazama picha na kuripoti kile tunachokiona. Kuna moja, haswa, nakumbuka: mchoro wa mstari wa uso wa mwanamke, na kulingana na jinsi unavyoangalia taswira hiyo, mtu anaweza kuona mwanamke mzee asiyevutia, wakati mwingine msichana mzuri. Hoja ninayotoa ni kwamba jinsi tunavyotafsiri kile tunachokiona kinaelekezwa na kitu kinachofanya kazi katika akili zetu. Ninataka kukuza wazo hili zaidi na kupendekeza kwamba akili zetu zinaweza kuathiriwa, ingawa sio peke yake, kwa moja ya njia mbili. Kwanza, akili zetu zinaweza kuathiriwa na maoni (au hata hali ya makusudi) ya wengine. Badala ya kufikiria wenyewe, tunaweza kupitisha kwa urahisi na bila kukusudia kile wengine wanafikiria (au kutulazimisha) bila lazima kufanyia kazi hatua zinazohusika kuja kwa maoni hayo peke yetu. Wakati hii inatokea, unaweza kusema tunaangalia kupitia macho ya mtu mwingine na sio yetu wenyewe. Mtazamo wa mtu mwingine. Ukweli ni kwamba, kile ambacho watu wengine wanasema au kufikiria kinaweza kuathiri jinsi tunavyoangalia mambo. Kuna hatari hapa, kwani lazima tujifunze kutazama kwa macho yetu wenyewe, na kusikia kwa masikio yetu wenyewe, sio kupitia mwingine.
Je, inawezekana tunaweza kupitia maisha bila kuona kwa macho yetu wenyewe? Tunawezaje kuwa na uhakika ikiwa tafsiri ya kile tunachokiona kikitokea ulimwenguni kote au katika maisha ya kila siku ni tafsiri yetu au ambayo tumepangwa na maoni ya wengine? Ni jambo muhimu na tunapaswa kutambua, kwa sababu ikiwa tunataka kuishi maisha ambayo yanatungojea katika Kristo, basi lazima tujifunze kuyaona kupitia macho yetu wenyewe. Kwa bahati nzuri, neema iko karibu, kwa kuwa Bwana anaweza kufungua macho yetu kwa hivyo kile tunachokiona ni kukutana kwetu kwa kipekee na kwa kibinafsi naye. Luka anatuandikia wakati baada ya kufufuka kwa Yesu alipowatokea wanafunzi wawili kwenye barabara ya kwenda Emau. Ingawa Yesu alielezea yote yaliyotokea juu yake mwenyewe, njiani, Luka 24:16 inatufahamisha macho ya wanafunzi yalizuiliwa kumtambua. Hiyo inaniambia, inawezekana kwa Yesu kutembea kando, hata kutuambia mambo mengi, lakini bado hatuwezi kumwona hapo hapo kando yetu, sio kama alivyo kweli. Haikuwa wakati wa safari Yesu alijifunua kwao, lakini baadaye walipokuwa wakishiriki chakula pamoja. Luka 24: 30-31 inaelezea kile kilichotokea:
30 Alipokuwa mezani pamoja nao, alichukua mkate na kubariki, akaumega na kuwapa. 31 Macho yao yakafunguliwa, nao wakamtambua. Na akatoweka machoni pao.
Hili ni jambo muhimu, kupumzika na kuwasiliana na Yesu daima hufungua macho yetu ili kumuona kwa uwazi zaidi.
Pili, pamoja na jinsi akili zetu zinaweza kuathiriwa na wengine, hakika huathiriwa na moyo. Kwa mfano, ikiwa hatupendi mtu (mioyoni mwetu) basi inaweza kuathiri jinsi tunavyofikiria juu yake na kuunda mwelekeo katika tafsiri yetu ya kile tunachokiona tunapomtazama. Kwa upande mwingine, ikiwa tunampenda mtu, basi hakika itaathiri jinsi tunavyofikiria juu yake na tafsiri yetu ya kile tunachokiona tunapomtazama. Msemo “upendo ni kipofu” unakuja akilini hapa. Tunapofanya uhusiano huu kati ya moyo na akili, tunatambua jinsi maono yetu, au kusikia kwa jambo hilo, yanavyoathiriwa na mioyo yetu. Katika kesi hii, unaweza kusema tunaona kwa mioyo yetu. Kuna uhusiano wa moja kwa moja kati ya moyo na jicho kwa sababu akili zetu zinaathiriwa na mioyo yetu. Sikiliza kile Yesu alifundisha:
“Jicho ni taa ya mwili. Kwa hiyo ikiwa jicho lako lina afya, mwili wako wote utajaa nuru” Mt 6:22
Mtume Paulo anaomba kwa uzuri zaidi katika barua yake kwa Waefeso anapoandika
16 Siachi kushukuru kwa ajili yenu, nikiwakumbuka katika maombi yangu, 17ili Mungu wa Bwana wetu Yesu Kristo, Baba wa utukufu, awape Roho wa hekima na ufunuo katika kumjua yeye, 18 macho ya mioyo yenu yakiwa yameangazwa, ili mjue ni nini tumaini alilowaita, ni utajiri gani wa urithi wake mtukufu katika watakatifu, – Efe 1: 16-18 ESV
Umeona jinsi Paulo alivyoomba macho ya mioyo yao yaangamizwe? Hii ni maombi yangu kwa ajili yetu pia. Ikiwa tunataka kuona na kusikia wazi, basi ni suala la moyo. Ninataka kuweka kanuni hii ya msingi tunapoanza safu mpya ya mafundisho: kwamba chochote tunachochunguza pamoja hapa, hakitasaidia chochote ikiwa kingekuwa cha habari tu, badala yake tuamue sio kwa kupanda kwa akili lakini kwa uelewa mioyoni mwetu. Wacha tutulize kelele za pembeni katika akili zetu zilizoenea sana na zenye hamu ya umakini na tuende ndani zaidi. Ndani zaidi kuliko tabaka za nje za mawazo ya muda, na katika ulimwengu wa milele unaokaa mioyoni mwetu. Ndio, hii daima ni hatua yetu ya kwanza kuelekea Bwana Arusi, sio kunyoosha nje kwa nyanja za ethereal, kwa dhana kwamba Bwana wetu yuko mahali pengine hawezi kufikiwa, lakini harakati za ndani na uhakika kamili wa imani Anakaa mioyoni mwetu na anatungojea huko. Ewe ni siri gani ya kimungu, ni pumziko gani tukufu. Hii ilikuwa furaha ya mafumbo, kama Ndugu Lawrence, Teresa wa Avila, na wengine, ambao maisha yao na ushuhuda wao uliacha njia isiyo na wakati ambayo msafiri mwenye bidii angeweza kufuata.
Nimeshiriki yote hapo juu kusema hivi: uelewa umekita mizizi moyoni na sio akili, na kwa hivyo ikiwa tunataka kuona kupitia macho yetu wenyewe basi lazima tuelekeze moyo, ikiwa tunataka uelewa tutaupata ndani. Hivi ndivyo tulivyosoma mapema wakati Yesu alimnukuu nabii Isaya ‘hakika mtasikia lakini mtaelewa kamwe, hakika mtaona lakini mtawahi kutambua.’ Kwa nini? Kwa sababu mioyo ya watu ilikuwa imepungua. Hatuhitaji habari zaidi lakini mabadiliko. Kushuka kwenye kinu cha kufuata maarifa (Danieli 12: 4), na kukaa katika chanzo cha hekima yote na ukweli (Yohana 15: 1-7). Chanzo hiki kiko wapi, Yesu yuko wapi? Ni siri kubwa, lakini ni kweli hata hivyo, kwa maana Yeye aliyeketi mkono wa kuume wa Baba, hukaa ndani ya wale wote ambao wamemsikia akibisha hodi mlangoni na kufungua mioyo yao, kwa maana hakika ameahidi “Nitaingia kwake, na kula pamoja naye, na yeye pamoja nami” Ufunuo 3:20
Bwana arusi wetu anatuita tuondoke naye. Lakini ukweli ni kabla hatujaondoka pamoja naye, lazima kwanza tumgundue ndani ya vyumba vya mioyo yetu. Jinsi ninavyotumaini unaweza kusikia sauti yake hata sasa unaposoma maneno haya. Subiri kidogo, jifunze kukaa katika vivuli vya kimya vya maisha, Yuko karibu, na anakuita kwenye maisha ya kina yaliyojaa matumaini. Moja ambayo ni ya kurejesha kabisa na sio mzigo, ya kulazimisha na sio ya kuogopa, ambayo ni ya kimapenzi, ya kusisimua na ya kushangaza.