Ndani ya mipaka ya seli ndogo ya gereza iliyozungukwa na kuta za mawe, kasisi wa Karmeli wa karne ya kumi na sita alishikiliwa katika kifungo cha upweke kwa kutafuta mageuzi ndani ya utaratibu wake wa kimonaki. Adhabu yake ilikuwa kali kupita kiasi. Bila kitanda, kiti, au meza, alilala kwenye sakafu tupu. Hakukuwa na dirisha – ufunguzi mdogo tu juu ya ukuta, ukitoa maoni madogo ya ulimwengu zaidi, mwanga wake mdogo na hewa ya kiwango haizunguki kupitia seli. Shahidi mmoja wa baadaye angeelezea nafasi hiyo kama “kama kaburi kuliko chumba.”
Baada ya miezi tisa kuendelea na mkate na maji, kupigwa mara kwa mara, kejeli za umma, na kushtakiwa kila wakati, alitoroka kwa kushangaza katika msimu wa joto wa 1578. Baada ya kulegeza kufuli la seli yake kwa subira kwa muda, alitoka nje usiku na kujishusha kupitia dirisha kwa kutumia vipande vya nguo vilivyofungwa. Mwili wake uliodhoofika, dhaifu na vidonda, umevaa tu tabia isiyo na nyuzi, mwishowe ulipata kimbilio kati ya jamii ndogo ya watawa wa harakati ya mageuzi inayojulikana kama Wakarmeli Waliopigwa. Hata hivyo ya kushangaza zaidi: baadhi ya nathari ya ibada inayoheshimika zaidi katika historia ya Kikristo haikuandikwa baada ya kutoroka kwake lakini ilitungwa wakati wa kifungo chake. Pamoja na vitabu, karatasi, na mawasiliano yaliyokatazwa, mistari hii iliwekwa kwanza moyoni mwake na kuwekwa kwenye kumbukumbu kwa ukimya na giza, kabla hajapata fursa ya kuweka kalamu kwenye karatasi.
Mkimbizi huyu alikuwa nani? Hakuna mwingine isipokuwa Mtakatifu Yohane wa Msalaba anayeheshimiwa, labda anayejulikana zaidi kwa shairi lake la baadaye Usiku wa Giza, ambalo linatoa sauti kwa kifungu cha roho kupitia giza la kusafisha kuelekea ukomavu wa kiroho na uhuru wa ndani. Lakini Yohana aliandika zaidi ya kazi moja ya umuhimu wa kudumu. Wakati wa kifungo chake, alipata mimba ya The Spiritual Canticle, shairi ambalo linaakisi kwa karibu Wimbo wa Nyimbo za Kibiblia na hutoa hekima muhimu sana kwa safari ya Bibi arusi katika ukimya wa serikali wa Mungu ambao nimejadili katika machapisho mawili yaliyopita. Hii ndiyo sababu ninamtaja hapa katika mwelekeo wa kinabii wa 2026:
Tunapochunguza kituo chetu cha sasa na kupima chaguzi zilizo mbele yetu, hatuna ramani ya barabara au mwangaza.
Bila shaka, kanuni iliyoongozwa ya Maandiko inasalia kuwa bomba letu la mwisho na dira, lakini sauti kama zile za Mtakatifu Yohane wa Msalaba zinang’aa kwa karne nyingi, zikielekeza njia ya kusonga mbele. Katika suala hilo, alikuwa mbele ya wakati wake, na maisha yake yanabaki kuwa urithi wa muungano wa kina na Bwana Arusi.
Ninataka kufupisha yote ambayo nimeshiriki katika machapisho haya matatu kwa kutoa tamko hili la kinabii, ambalo ni mwaminifu kwa Maandiko na linarudia mapigo ya moyo ya Mtakatifu Yohana wa Msalaba:
Bwana anatualika kuvuka pamoja naye katika umoja wa juu, lakini ili kufanya hivyo lazima tuache nyuma yote ambayo yametuleta mahali hapa. Mwaliko huu ni wa kwanza wa uhusiano, sio wa kimishonari; inahitaji utakaso, sio majadiliano. Hatuwezi kuja mbele za Mungu kwa masharti yetu wenyewe au uelewa, wala hatuwezi kutetea matengenezo au kujaribu kurekebisha miundo iliyopo isiyo na utukufu Wake. Kinachohitajika sasa sio kujenga upya kile kilichokuwa hapo awali, lakini ujasiri wa kusonga mbele katika utambulisho wa Harusi, unaolingana na ratiba ya eskatolojia ambayo Bibi arusi pekee anaweza kuchukua.
