Wakati mgawanyiko ndani ya kanisa juu ya mambo yanayohusu nyakati za mwisho unabaki, nilifikiri itakuwa muhimu kuchunguza kile kanisa la kwanza liliamini katika miaka iliyofuata Bwana kurudi Mbinguni. Kwa bahati nzuri, kuna hati nyingi za kihistoria, barua na karatasi zilizoandikwa ndani ya karne kadhaa za kwanza, na wakati mwingine miaka michache tu baada ya kupaa, ambayo kwa kweli inatoa ufahamu mkubwa juu ya maoni ya eskatolojia yaliyofanyika wakati wa mwanzo wa historia ya kanisa. Mwishowe ni Biblia tu ambayo tunashikilia kama maandiko, hata hivyo, nadhani bado ni muhimu angalau kuwa na ufahamu na uelewa wa kile kanisa la kwanza liliamini. Sitatoa tafsiri yangu mwenyewe hapa, lakini badala yake ninukuu tu maandishi na kuruhusu maandishi kujieleza yenyewe.
Didache (c 50 – c 120).
Didache pia inajulikana kama “Mafundisho ya Mitume Kumi na Wawili”. Inaaminika kuwa hati ya kwanza ya Kikristo isipokuwa Biblia, na hutumika kama risala juu ya imani na mazoea kadhaa ndani ya historia ya kanisa la mapema kabisa. Habari zaidi juu ya Didache inaweza kupatikana mkondoni, lakini kama muhtasari hapa, hati hiyo imegawanywa katika sehemu kuu tatu. Sehemu ya kwanza inafafanua juu ya njia mbili, ambayo ni njia ya uzima (sura ya 1 hadi 4), na njia ya kifo (sura ya 5), na inatoa maagizo mengi moja kwa moja kutoka kwa Maandiko na maneno ya Yesu. Sehemu ya pili (sura ya 6 – 15) inatoa maagizo ya ibada ndani ya kanisa, ile ya ubatizo, meza ya Bwana, shirika la kanisa n.k. Kisha sehemu ya tatu (sura ya 16) iko juu ya mambo yajayo. Ifuatayo ni sura ya 16
[ms_promo_box style=”boxed” border_color=”#fdd200″ border_width=”2″ border_position=”left” background_color=”#f5f5f5″ button_color=”” button_link=”” button_icon=”” button_text=”” button_text_color=”#ffffff” class=”” id=””] 16:1 Kuwa mwangalifu kwa maisha yako; 16:2 Taa zenu zisizime na viuno vyenu visifunguliwe, bali muweni tayari; 16:3 kwa maana hamjui saa ambayo Bwana wetu anakuja. 16:4 Nami mtajikusanyika pamoja mara kwa mara, mkitafuta kile kinachofaa kwa roho zenu; 16:5 Kwa maana wakati wote wa imani yenu hautakuwa na manufaa kwako, ikiwa hamjakamilishwa mwishowe. 16:6 Kwa maana katika siku za mwisho manabii wa uongo na waharibifu wataongezeka, na kondoo watageuzwa kuwa mbwa mwitu, na upendo utageuzwa kuwa chuki. 16:7 Kwa maana kadiri uasi unavyoongezeka, watachukiana na kutesana na kusaliti. 16:8 Na kisha mdanganyifu wa ulimwengu ataonekana kama mwana wa Mungu; 16:9 na atafanya ishara na maajabu, na dunia itakabidhiwa mikononi mwake; 16:10 naye atafanya mambo yasiyokuwa matakatifu, ambayo hayajawahi kutokea tangu ulimwengu ulipoanza. 16:11 Ndipo wanadamu wote walioumbwa watakuja kwenye moto wa majaribu, na wengi watakasirika na kuangamia; 16:12 lakini wale wanaovumilia katika imani yao wataokolewa kwa laana yenyewe. 16:13 Na kisha ishara za kweli zitaonekana; 16:14 kwanza ishara ya mpasuko mbinguni, kisha ishara ya sauti ya tarumbeta, na tatu ufufuo wa wafu; 16:15 lakini si kati ya wote, bali kama ilivyosemwa: 16:16 Bwana atakuja na watakatifu wake wote pamoja naye. 16:17 Ndipo ulimwengu utamwona Bwana akija juu ya mawingu ya mbinguni.
Didache Sura ya 16
[/ms_promo_box]
Nilisema sitatoa tafsiri yangu mwenyewe hapa, lakini tu kuashiria haswa mlolongo wa matukio kama ilivyoelezwa hapo juu:
- Manabii wa uongo na waharibifu waliongezeka v6
- Uasi huongezeka v7
- Mpinga Kristo anaonekana v8
- Dhiki kuu v9-11
- Wale wanaovumilia katika imani yao wataokolewa v12
- Ishara za ukweli, (mpasuko Mbinguni, sauti ya tarumbeta, ufufuo wa wafu) v 13-14
- Wakati ulimwengu utamwona Bwana akija juu ya mawingu pamoja na watakatifu wake wote v16-17
Waraka wa Barnaba (c 70 – c 130)
[ms_promo_box style=”boxed” border_color=”#fdd200″ border_width=”2″ border_position=”left” background_color=”#f5f5f5″ button_color=”” button_link=”” button_icon=”” button_text=”” button_text_color=”#ffffff” class=”” id=””]”Kikwazo cha mwisho kinakaribia, ambacho juu yake imeandikwa, kama Henoko anavyosema, ‘Kwa ajili hii Bwana amefupisha nyakati na siku ambazo Mpendwa wake anaweza kuharakisha; na atakuja kwenye urithi. Na nabii pia anasema hivi: “Falme kumi zitatawala juu ya nchi, na mfalme mdogo atainuka baada yao, ambaye atawatiisha mmoja wa wafalme watatu.” Kwa namna hiyo hiyo Danieli anasema juu ya hiyo hiyo, “Nami nikamwona yule mnyama wa nne, mwovu na mwenye nguvu, na mkali kuliko wanyama wote wa dunia, na jinsi kutoka kwake kulivyochipuka pembe kumi, na kutoka kwao pembe ndogo inayochipuka, na jinsi alivyotiisha chini ya pembe tatu kati ya kumi. … Tunazingatia kwa bidii katika siku hizi za mwisho; kwani wakati wote wa imani yenu hautakufaidisha chochote, isipokuwa sasa katika wakati huu mbaya sisi pia tunastahimili vyanzo vya hatari vinavyokuja, kama wanavyokuwa wana wa Mungu. Ili Yule Mweusi asipate njia ya kuingia, na tukimbie kila ubatili, tuchukie kabisa matendo ya njia ya uovu.”
Waraka wa Barnaba 4[/ms_promo_box]
Mchungaji wa Hermas (c 70 – c 100)
[ms_promo_box style=”boxed” border_color=”#fdd200″ border_width=”2″ border_position=”left” background_color=”#f5f5f5″ button_color=”” button_link=”” button_icon=”” button_text=”” button_text_color=”#ffffff” class=”” id=””] Basi, simama imara, ninyi mtendao haki, na msina shaka, ili kifungu chenu kiwe pamoja na malaika watakatifu. Heri ninyi mnaovumilia dhiki kuu inayokuja, na heri wale ambao hawatakataa maisha yao wenyewe. Kwa maana Bwana ameapa kwa Mwanawe, kwamba wale waliomkana Bwana wao wameacha maisha yao kwa kukata tamaa, kwani hata sasa hawa wanapaswa kumkana katika siku zinazokuja.
Mchungaji wa Hermas Maono ya Pili Sura ya 2[/ms_promo_box]
Justin Martyr (c 100 – c 165)
[ms_promo_box style=”boxed” border_color=”#fdd200″ border_width=”2″ border_position=”left” background_color=”#f5f5f5″ button_color=”” button_link=”” button_icon=”” button_text=”” button_text_color=”#ffffff” class=”” id=””]Enyi watu wasio na akili! kutoelewa kile ambacho kimethibitishwa na vifungu hivi vyote, kwamba ujio wa Kristo mbili umetangazwa: moja, ambamo Yeye amewekwa kama mateso, aibu, adhalilishwa, na kusulubiwa; lakini nyingine, ambamo atakuja kutoka mbinguni akiwa na utukufu, wakati yule mtu wa uasi, anayesema mambo ya ajabu dhidi ya Aliye Juu Zaidi, atathubutu kufanya matendo yasiyo halali duniani dhidi yetu sisi Wakristo, ambao, baada ya kujifunza ibada ya kweli ya Mungu kutoka kwa sheria, na neno lililotoka Yerusalemu kwa njia ya mitume wa Yesu, wamekimbilia kwa usalama kwa Mungu wa Yakobo na Mungu wa Israeli
Justin Martyr – Mazungumzo na Trypho Sura CX
[/ms_promo_box]
Irenaeus (c 130 – c 202)
[ms_promo_box style=”boxed” border_color=”#fdd200″ border_width=”5″ border_position=”left” background_color=”#f5f5f5″ button_color=”” button_link=”” button_icon=”” button_text=”” button_text_color=”#ffffff” class=”” id=””] Anatufundisha ni nini pembe kumi zitakuwa ambazo zilionekana na Danieli, akituambia kwamba hivi ndivyo ilivyosemwa kwake: “Na pembe kumi ulizoziona ni wafalme kumi, ambao hawajapokea ufalme bado, lakini watapokea nguvu kana kwamba wafalme saa moja pamoja na yule mnyama. Hawa wana nia moja, na humpa mnyama nguvu na nguvu zao. Hawa watapigana na Mwanakondoo, naye Mwanakondoo atawashinda, kwa sababu yeye ndiye Bwana wa mabwana na Mfalme wa wafalme.” Kwa hivyo, ni dhahiri kwamba kati ya hawa [mamlaka], atakayekuja atawaua watatu, na kuwaweka waliobaki chini ya uwezo wake, na kwamba yeye mwenyewe atakuwa wa nane kati yao. Nao wataiharibu Babeli, na kuichoma kwa moto, na watatoa ufalme wao kwa yule mnyama, na kulikimbia Kanisa.
Dhidi ya Uzushi Kitabu cha V Sura ya XXVI
Na kwa hiyo, wakati mwishowe Kanisa litachukuliwa ghafla kutoka kwa hili, inasemwa, “Kutakuwa na dhiki ambayo haijawahi kutokea tangu mwanzo, wala haitakuwapo.” (2) Kwa maana hili ndilo shindano la mwisho la wenye haki, ambalo, wanaposhinda wanavikwa taji ya kutoharibika.
Dhidi ya Uzushi Kitabu V Sura ya XXIX
3. Kwa hivyo ni hakika zaidi, na sio hatari sana, kungojea utimilifu wa unabii, kuliko kufanya dhana, na kuzunguka kwa majina yoyote ambayo yanaweza kujitokeza, kwa kadiri majina mengi yanaweza kupatikana yakiwa na nambari iliyotajwa; na swali lile lile, baada ya yote, litabaki bila kutatuliwa. Kwa maana ikiwa kuna majina mengi yaliyopatikana na nambari hii, itaulizwa ni yupi kati yao mtu anayekuja atabeba. Sio kwa kukosa majina yaliyo na nambari ya jina hilo kwamba nasema hivi, lakini kwa sababu ya kumcha Mungu, na bidii kwa kweli….
Dhidi ya Uzushi Kitabu V Sura ya XXX 3
4. Lakini anaonyesha idadi ya jina sasa, ili mtu huyu atakapokuja tuweze kumkwepa, tukimjua yeye ni nani: jina, hata hivyo, limekandamizwa, kwa sababu halistahili kutangazwa na Roho Mtakatifu.
Dhidi ya Uzushi Kitabu V Sura ya XXX 4
Kwa maana maneno haya yote na mengine yalisemwa bila shaka kwa kurejelea ufufuo wa wenye haki, ambao unafanyika baada ya kuja kwa Mpinga Kristo, na uharibifu wa mataifa yote chini ya utawala wake; katika [nyakati za] ambazo [ufufuo] wenye haki watatawala duniani, wakizidi kuwa na nguvu zaidi kwa macho ya Bwana: na kupitia Yeye watazoea kushiriki katika utukufu wa Mungu Baba, na watafurahia katika ufalme kujamiiana na ushirika na malaika watakatifu, na kuungana na viumbe vya kiroho; na [kuhusiana] wale ambao Bwana atawapata katika mwili, wakimngojea kutoka mbinguni, na ambao wamepata dhiki, na pia wametoroka mikononi mwa yule mwovu.
Dhidi ya Uzushi Kitabu V Sura ya XXXV 1
[/ms_promo_box]
